
درس عبرت از انسانهاى مسخ شده در كلام امام محمد
باقر(ع)
همان طور كه مىدانیم روحیه سركشى و نافرمانى از دستورهاى
الهى و علاقه شدید به مال دنیا از ویژگیهاى یهود بوده، آیاتى از قرآن
بدانها اشاره كرده است، ماهیگیرى در شنبه یكى از مظاهر این علاقه است
خداوند به یهود فرمان داده بود روز شنبه را تعطیل كنند، اما گروهى از آنها
كه كنار دریا مىزیستند و مشمول حكم الهى بودند، دلشان نمىآمد آن روز از
ماهیهاى فراوان و چشمگیر بگذرند.
اتفاقا روزهاى شنبه ماهیهاى بیشترى مىآمد. آنها با
ترفند و حیلهگرى روز شنبه نیز ماهیگیرى مىكردند تا آنكه عذاب خدا
آنها را فرا گرفت. در همین زمینه در قرآن چنین مىخوانیم: «فَقُلْنَا
لَهُمْ كُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِینَ» (سوره مباركه بقره، آیه شریفه 65)
قطعا حال كسانى (یهودیانى) به آنها گفتیم: همچون بوزینگان طرد شده در آیید
و آنها چنین شدند.
در آیه بعد از آن مىفرماید: «فَجَعَلْنَاهَا نَكَالًا
لِّمَا بَیْنَ یَدَیْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِینَ» ما
این جریان را مجازات و درس عبرتى براى پیش روى آن واقعه (ما بین یدیها) و
پشت آن (ما خلفها) قرار دادیم. امام محمد باقر(ع) در توضیح «مابین یدیها» و
«ماخلفها» مىفرماید: مقصود از «ما بین یدیها»، نسل آن زمان و مراد از
«ماخلفها» ما مسلمانان هستیم؛ یعنى این درس عبرت مخصوص بنىاسرائیل نبود و
همه انسانها را شامل مىشود. در مرحله عمل روشن مىشود هر فرد چه كاره
است و تنها ادعاى ایمان كافى نیست.
آیا مىتوان باور كرد: كسى ایمان به خدا داشته باشد اما
با دشمنان خدا دست دوستى دهد و آنها را محرم اسرار خویش سازد؟ در قرآن
مىخوانیم: آیا گمان كردهاید به خود واگذار مىشوید و خداوند كسانى را كه
جهاد كرده و غیر از خدا و فرستاده او و مؤمنان محرم اسرارى نگرفتهاند،
معلوم نمىدارد؟ و خداوند بدانچه انجام مىدهید آگاه است.
امام محمد باقر(ع) درباره آیه فوق فرمود: جز خدا محرم
اسرارى نگیرید كه در این صورت مؤمن نخواهید بود. همانا هر سبب و نسب
(قرابت) و محرم اسرار گرفتن و بدعت و شبههاى بریده خواهد شد مگر آن چیزى
كه قرآن آن را اثبات كرده است. آیا شما گمان مىكنید بىآزمایش رها
میشوید؟ خدا تا به امروز فاش نكرده مقام شما را كه كدامینتان به سعى و
تلاش مؤمن هست.
در قرآن مىخوانیم: او خدایى است كه خورشید را مایه
روشنایى و ماه را نوربخش قرار داد؛ «هُوَ الَّذِی جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیَاء
وَالْقَمَرَ نُورًا» (سوره مباركه یونس، آیه شریفه 5) امام محمد باقر(ع)
درباره این آیه چنین مىفرماید: خداوند زمین را به نور محمد(ص) روشن ساخت،
همانگونه كه با نور خورشید آن را روشن گرداند. به همین جهت، محمد(ص) را به
خورشید و وصىاش على(ع) را به ماه تشبیه كرده است.