معنی نائب امام زمان(عج)، یعنی نیابت در بعضی کارهای اجتماعی که آن حضرت در ارتباط با مردم اختیاراتی را به نواب خویش داده است .
حضرت امام عصر(عج) در زمان
غیبت صغرا، دارای چهار نائب بود که به عنوان نوّاب خاصّ آن حضرت مشهور
هستند و واسطه آن حضرت با مردم بودند؛ و هر وقت می خواستند می توانستند امام (عج) را زیارت کنند . اما بعد از غیبت صغری و با شروع غیبت کبری، حضرت امام عصر(عج) با یک بیان کلی که فرمودند: «و اما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها إلی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله علیهم»یعنی
اما وقایعی که رخ خواهد داد و مسائل مستحدثه، پس در مورد آنها به راویان
احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم.
و با این بیان، فقهاء را به عنوان نوّاب عام خود بر مسلمانان قرار داد و
فقهاء به خاطر آن نیابت، در بعضی از امور مردم مانند وجوه شرعی و اموال
مجهول المالک و قضاوت و... دخالت و تصرّف می کنند. بهر حال امروزه مسائل
اجتماعی و سیاسی جامعه از طرف امام عصر(عج) به نائب عام او که ولی فقیه می باشد، واگذار شده است و نائب عام بودن به معنای ارتباط مستقیم داشتن با امام عصر(عج) نیست.